Houd mij los, laat mij vast
In mijn vorige column sprak ik aan het einde over onze polarisatie. Waar wij allen schuld aan hebben, maar de schaamte nog niet van willen dragen. De strijd om gelijk te hebben en individuele belangen na te streven, al dan niet aangewakkerd door opleiding, geschiedenis, opvoeding en social media, maar ook door volksmenners die hele stammen achter hun wat labiele ideeën krijgen, is al jaren gaande.
Ik wil daar deze keer wat op inzoomen. Op wat wij elkaar allemaal wel niet aandoen. En voor wat, eigenlijk?
Sommige mensen mogen homo zijn, maar alleen onder de voorwaarde dat ze niet te veel homo doen. Je mag best vrijelijk rondwarrelen als een roze blaadje door de schone blauwe lucht, maar niet heerlijk genieten van elkaars lichaamssappen. Je mag zijn wie je bent, zolang je het maar een beetje binnen de perken houdt. Liefst onzichtbaar.
Ooit sprak ik heel kort met Gerrit Komrij, die daarvoor net in De Wereld Draait Doorrrr vertelde dat het vroeger beter was. Dat je nog gewoon stiekem homo kon zijn. Je verstopte jezelf in huis, in parken en in het bos. Was er ook niet zoveel gezeur.
Dus niet te veel homo doen! Foei.
Sommige mensen mogen opkomen voor anderen, maar alleen onder de voorwaarde dat die anderen toevallig niet uit een ander land komen. Tegenwoordig word je bedreigd als je dat wel doet. Soms wordt er geweld gebruikt en wordt je huis ondergeklad. Waarvoor word je niet bedreigd tegenwoordig? Bij de minste of geringste scheet die je laat.
Sommige mensen mogen christen zijn, maar alleen onder de voorwaarde dat ze vooral vergeten wat de daadwerkelijke christelijke gedachte is: heb uw naaste lief en zorg voor uw medemens. Zeg maar, de echt christelijke waarden. Die worden nogal ruim geïnterpreteerd tegenwoordig. Voor de ware christen zelf dan, waarschijnlijk. Want anderen horen er blijkbaar niet meer bij.
Bijbelse vervuiling?
Sommige mensen mogen een mening hebben, maar alleen onder de voorwaarde dat die mening dezelfde is als die van henzelf. Het moet die kant op met het land. Nee, het moet die kant op. En dus wordt er van alles de wereld ingeblazen. Vaak feitenvrij. Niet gestoeld op wetenschap, maar vooral op dat mooie onderbuikje.
Dan weet je ook wat daar uitkomt.
Het probleem is dat de getallen zo groot zijn en de luidruchtigheid van wat daar uitkomt zo overheersend, dat billijkheid en redelijkheid te vaak overstemd raken.
Sommige mensen mogen zichzelf zijn, maar alleen onder de voorwaarde dat ze anderen niet tot last zijn. Sommige mensen mogen gelovig zijn, maar alleen zolang het niet het geloof van een ander raakt. Sommige mensen mogen voor hun eigen belangen opkomen, maar oh wee als een ander dat ook wil. Sommige mensen mogen kritiek hebben, maar mogen anderen dat dan ook? Huh? Echt waar?
Het gesputter blijft.
Als wij op deze manier, gevoed en geleid door algoritmes die ons telkens gevangen houden in dat eigen gelijk, doorgaan, verandert er dus heel weinig tussen onszelf. Boos worden omdat wij niet hetzelfde denken. Fascinerend.
Daar moet het kabinet iets aan doen!
Een kabinet kan dat niet oplossen.
Kabinetten zijn voortvloeisels van onszelf. Of, zoals Maarten van Rossem het zo eloquent zegt: stem dan niet altijd zó dom!
En om nou juist die kabinetten telkens de schuld te geven van ons eigen falen, is en blijft fascinerend. Of de schuld aan buitenlanders, de migranten, andere gelovigen, de wokies, wappies, flappies en duppies te geven. De vinger altijd naar een ander of naar iets!
Maar (bijna) nooit onszelf.
Want zo volwassen naar binnen kijken is niet velen gegund.
Misschien is dat wel de grootste paradox van onze tijd. Wel vrijheid voor onszelf, maar minder voor de ander. Wel gehoord worden, maar niet meer luisteren. Wel respect willen, maar steeds minder geven. Wij willen rust, maar gunnen die ander geen rust.
Houd mij los, laat mij vast.
Dat is misschien wel de meest cynische omhelzing die we elkaar tegenwoordig kunnen geven.
